Hà Nội, Thứ Tư Ngày 04/08/2021

Đà Nẵng - Quảng Nam bắt tay khai thông “con đường tơ lụa” sông Cổ Cò

Quang Huy, 15:14 25/12/2019

Dòng sông Cổ Cò được khai thông, cùng với sông Hàn, sẽ đưa Đà Nẵng trở thành 1 “đô thị dòng chảy” mới của thế giới. Đồng thời, được kỳ vọng sẽ kết nối du lịch đường sông giữa Đà Nẵng và phố cổ Hội An.

Người dân mong chờ sông Cổ Cò hồi sinh

Sông Cổ Cò dài hơn 28 km, chảy dài theo bờ biển, trong đó có 20km nằm trên địa phận tỉnh Quảng Nam. Dòng sông này nối từ Cửa Đại (TP Hội An, Quảng Nam) đến cửa sông Hàn (Đà Nẵng). Nhiều thế kỷ trước, sông Cổ Cò được ví như "con đường tơ lụa" để các thương nhân Nhật Bản và Trung Hoa ra vào, buôn bán giữa 2 vùng.

Con sông này một thời thuyền buồm ngược xuôi tấp nập và là Trung tâm mậu dịch quốc tế, góp phần xây dựng nền kinh tế vững chãi cho nhiều đời Chúa Nguyễn trong hành trình mở rộng về phương Nam. Tuy nhiên, từ cuối thế kỷ XIX, do sự biến thiên của khí hậu, thổ nhưỡng, sông dần bị bồi lấp, chỉ còn một đoạn ngắn.

Ngày nay, trong định hướng phát triển du lịch, đô thị phía Nam Đà Nẵng - Hội An, sông Cổ Cò có vai trò quan trọng không chỉ về mặt cảnh quan kiến trúc mà còn có ý nghĩa đẩy mạnh phát triển du lịch nghỉ dưỡng, tạo ra những khu đô thị sinh thái thiên nhiên ven sông.

Nhiều đoạn sông Cổ Cò chảy qua thị xã Điện Bàn (Quảng Nam) bị bồi lắng, thu hẹp.

Nhận thấy ý nghĩa quan trọng của dòng sông huyết mạch một thời, mới đây, TP Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam đã thống nhất phương án nạo vét, khớp nối thông luồng sông Cổ Cò, để phát triển kinh tế, phát triển du lịch giữa Hội An và Đà Nẵng. Theo đó, Quảng Nam dự kiến sẽ nạo vét hơn 20 km với nguồn kinh phí hơn 1.000 tỷ đồng, trong đó trung ương hỗ trợ 340 tỷ đồng. Còn Đà Nẵng thực hiện phần còn lại với kinh phí gần 500 tỷ đồng, trong đó trung ương hỗ trợ 245 tỷ đồng. Đặc biệt, 2 địa phương cũng thống nhất sẽ triển khai các điểm dừng chân, vui chơi giải trí phục vụ phát triển du lịch dọc tuyến sông Cổ Cò nhằm khai thác tối đa tiềm năng du lịch đường sông…

Với dự án nạo vét, mục tiêu là thông luồng toàn tuyến sông trước tháng 9/2020. Chính quyền và người dân Quảng Nam – Đà Nẵng kỳ vọng thay đổi tạo ra không chỉ có ý nghĩa liên kết vùng phát triển kinh tế của 2 địa phương, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển thị trường bất động sản.

Ông Đoàn Văn Giảng (trú khối phố Quảng Lăng B, P.Điện Nam Trung, TX.Điện Bàn, Quảng Nam) cho biết, cách đây hơn nửa thế kỷ, sông Cổ Cò cũng đã bị bồi lấp nhiều đoạn, nhưng khúc sông chảy qua nhà ông vẫn còn nguyên. Sau ngày giải phóng, đoạn sông này bị bồi lấp dần cho đến khi trở thành vùng bãi bồi rộng lớn. Người dân trong làng chia nhau từng khoảnh đất để trồng rau, màu. Dần dà, đất có chủ và dòng sông chỉ còn lại trong ký ức của những người lớn tuổi. Ai cũng thấy tiếc nuối kỷ niệm một thời, mong mỏi một ngày nào đó sông Cổ Cò được khơi thông, hồi sinh.

“Ở các vùng đất ven sông Cổ Cò như An Bàng, Trà Quế (Hội An), nhờ sông Cổ Cò mà người dân phát triển mạnh về du lịch, dịch vụ, cuộc sống khấm khá. Nếu khai thông được dòng sông này, tàu thuyền đưa khách du lịch qua lại thì tốt quá. Tuổi già như tôi không nói làm gì nhưng lớp trẻ, lớp cháu của tôi chắc chắn được hưởng lợi lớn từ phát triển du lịch, dịch vụ đường sông. Đó là chưa kể, 2 bên bờ được quy hoạch, phát triển đô thị và không gian du lịch cộng đồng, tạo nhiều điểm đến thì đời sống người dân sẽ thay đổi”, ông Giảng, chia sẻ.

Ông Nguyễn Sự - Nguyên Bí thư TP Hội An cho biết, hiếm có nơi nào ở nước ta lại có dòng sông chạy song song với bờ biển. Điều khác lạ nữa là dòng sông Cổ Cò chảy từ Nam ra Bắc, nghĩa là khởi nguồn từ Hội An đưa nước ra sông Hàn theo chế độ thủy triều, nên đây là vùng nước lợ, dòng chảy bình lặng, phù hợp cho các hoạt động du lịch, dịch vụ sông nước.

Do đó, nếu khai thông được dòng sông Cổ Cò thì giữa Quảng Nam và Đà Nẵng không chỉ là đường bộ mà thêm một tuyến giao thông đường sông rất thuận tiện cho việc phát triển du lịch, dịch vụ. Đồng thời, tạo ra sự phát triển đồng đều dọc tuyến sông này, nhất là đoạn từ Non Nước trở vào.

Sông Cổ Cò có vai trò quan trọng không chỉ về mặt cảnh quan kiến trúc mà còn có ý nghĩa đẩy mạnh phát triển du lịch nghỉ dưỡng, tạo ra những khu đô thị sinh thái thiên nhiên ven sông.

“Về mặt phong thủy cần phải khai thông dòng sông này, như con người muốn mạnh khỏe thì huyết mạch phải thông suốt. Khi dự án nạo vét sông Cổ Cò hoàn thành sẽ giúp giảm áp lực giao thông đường bộ cho cả Quảng Nam và Đà Nẵng. Tương lai nhiều gia đình có thể sắm canô làm phương tiện đi lại trên sông Cổ Cò để ra Đà Nẵng hoặc vào Hội An. Rồi có thể ngược dòng Thu Bồn, Vu Gia để khám phá những cảnh đẹp ở miền sơn dã. Tuy nhiên, tôi đề nghị phải nâng tầm quy hoạch, đầu tư các đô thị ven sông hiện đại, không biến sông Cổ Cò sau nạo vét, khai thông thành con kênh… Cổ Cò!”, ông Nguyễn Sự, chia sẻ.

Cùng chung quan điểm, ông Phạm Quang Cường, nguyên Bí thư phường Điện Dương cho biết: “Từ năm 1997, khi tách tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng, chính quyền Điện Bàn cũng kiến nghị nên sớm khai thông dòng sông này. Tuy nhiên, do kinh phí lúc đó có hạn nên chậm trễ đến bây giờ. Hiện, chúng ta tập trung khai thông sông Cổ Cò thì đó là điều rất đáng mừng. Bà con ở 2 bên bờ sông, nơi có dự án đi qua chắc chắn sẽ ủng hộ để dự án triển khai càng sớm càng tốt”.

Tương lai của những đô thị ven sông

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam khẳng định, việc triển khai nạo vét sông Cổ Cò thể hiện quyết tâm chính trị của địa phương và lãnh đạo tỉnh đã quy hoạch toàn bộ khu vực ven sông Cổ Cò để phát triển đô thị, dịch vụ du lịch.

Trước mắt, tập trung rà soát lại toàn bộ hạ tầng hai bên sông như cầu qua sông, phát triển đô thị hai bên sông, đánh giá tác động môi trường. Vấn đề còn lại là sẽ nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật và hạn chế đến mức thấp nhất những bất cập từ dự án này.

“Chúng ta phải kiểm soát trở lại để khớp nối với phía Đà Nẵng. Tỉnh Quảng Nam đã quy hoạch toàn bộ khu vực ven sông Cổ Cò để phát triển đô thị, không sản xuất nông nghiệp tại đây. Như vậy, sông Cổ Cò bây giờ không còn mang trong mình trọng trách đảm bảo nước tưới cho sản xuất nông nghiệp như trước đây”, ông Lê Trí Thanh, nói.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh kiểm tra sông Cổ Cò để chuẩn bị cho việc nạo vét.

Theo các chuyên gia, những đô thị có quy hoạch hạ tầng, tiện ích đồng bộ, kiến trúc độc đáo, tựa vào dòng sông sẽ mở ra cơ hội kinh doanh du lịch, lưu trú, quảng bá văn hóa đầy tiềm năng. Do đó, việc khơi thông dòng sông Cổ Cò là khơi thông long mạch cho sự phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng Đà Nẵng và Quảng Nam. Đặc biệt, khi dòng sông này được hồi sinh, hứa hẹn sẽ viết tiếp câu chuyện của sông Hàn, định hình cho Đà Nẵng vươn lên thành một "đô thị dòng chảy" mới của thế giới.

Thực tế ghi nhận, nhiều thành phố lớn trên thế giới cũng đã phát triển men theo dòng lịch sử cùng các con sông và trở thành những biểu tượng du lịch, văn hóa nổi tiếng. Điển hình như thành phố Venice cổ kính tuyệt đẹp của Italia bên dòng kênh Grand Canal phẳng lặng, làm say đắm lòng người với nhiều công trình kiến trúc tinh hoa cổ xưa. Như thành phố St Peterburg của Nga có con sông Neva kiều diễm, chảy qua Cung điện Mùa Đông, Thánh đường Isaacs, mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách đến viếng thăm…vv.

Theo ông Nguyễn Đạt - Phó Chủ tịch thị xã Điện Bàn (Quảng Nam), dự án nạo vét sông Cổ Cò là dự án có tính chất liên kết, liên vùng. Dự án này kết nối với các dự án đô thị ven sông, ven biển của thị xã Điện Bàn và TP Hội An góp phần rất lớn tạo nên chuỗi đô thị liên hoàn kề biển liền sông nối phía bắc tỉnh Quảng Nam với phía nam TP Đà Nẵng.

“Dự án này sau khi được nạo vét thông thương giữa Đà Nẵng và Quảng Nam sẽ tạo ra vệt dân cư, đô thị dọc 2 bên bờ sông. Đồng thời, giúp giao thông đường thủy cũng như du lịch, dịch vụ, thương mại sẽ phát triển tốt hơn; điều này hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xã hội của địa phương, theo hướng công nghiệp - thương mại - dịch vụ”, ông Nguyễn Đạt, khẳng định.

Nhiều đoạn sông Cổ Cò đã được nạo vét và các khu đô thị ven sông hiện cũng đang được xây dựng đồng bộ hạ tầng.

Theo định hướng phát triển, sông Cổ Cò có vai trò quan trọng không chỉ về mặt cảnh quan mà còn thúc đẩy phát triển đô thị, du lịch nghỉ dưỡng. Nhiều khu vui chơi giải trí, du lịch sinh thái, biệt thự ven sông, làng du lịch cộng đồng sẽ sớm được hình thành dọc theo 28 km đường sông.

Đối với TP Đà Nẵng và TP Hội An, việc khớp nối sông Cổ Cò có ý nghĩa rất quan trọng. Bởi, dự án này không chỉ vừa giúp xây dựng đô thị mới, hình thành mối liên kết vùng vững chắc, vừa dịch chuyển mạnh nền văn hóa du lịch lên những con sông. Mà nó còn mang đến nhiều cơ hội phát triển kinh tế giữa một bên là áp lực mà đô thị cổ Hội An đang cần được chia sẻ, một bên là đô thị mới Đà Nẵng đang muốn bứt phá.

Ông Phan Quốc Nhân - Phó Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại dịch vụ An Dương cho rằng, định hướng phát triển không gian đô thị Đà Nẵng về hướng Đông - Nam, trong đó có việc ưu tiên đẩy mạnh xúc tiến đầu tư nạo vét dòng sông Cổ Cò để khai thác nhiều loại hình dịch vụ du lịch, tạo nên quần thể du lịch đa dạng với nhiều loại hình resort ven bờ sông, tham quan, nghỉ dưỡng, du thuyền.

Trong khi đó, phía Quảng Nam cũng đang hướng đến việc phát triển du lịch hiện đại với du lịch truyền thống; trong đó, sông Cổ Cò có vị trí chiến lược trong việc đa dạng hóa loại hình du lịch trải nghiệm.

“Hiện Công ty TNHH xây dựng và thương mại dịch vụ An Dương đang triển khai các dự án với hàng chục ha tiếp giáp sông Cổ Cò. Các dự án do đơn vị triển khai góp phần rất lớn tạo ra sự đồng bộ hạ tầng giao thông; hơn nữa bố trí, sắp xếp lại dân cư, chỉnh trang đô thị, góp phần tạo nên cảnh quan cho khu dân cư cũng như quá trình đô thị hóa khu vực nông thôn Điện Bàn”, ông Phan Quốc Nhân, chia sẻ.

Theo BQL Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Nam, sông Cổ Cò dài 28 km (trong đó đoạn qua Quảng Nam dài 19,7 km), được thực hiện bởi 2 dự án gồm dự án nạo vét, thoát lũ khẩn cấp và chống xâm nhập mặn sông Cổ Cò (TP Hội An) dài 14 km và xây dựng cầu Nghĩa Tự, cầu ông Điền.

Dự án phát triển môi trường, hạ tầng đô thị để ứng phó với biến đổi khí hậu thành phố Hội An, gồm 5 dự án thành phần. Trong đó có thành phần nạo vét sông Cổ Cò dài 5,7 km và xây dựng mới cầu vượt sông Cổ Cò.

Hiện, tại thị xã Điện Bàn đã hoàn thành công tác kiểm kê, xác nhận nguồn gốc đất 468 của hộ với 1.057 thửa. Còn ở TP Hội An, việc thu hồi đất dự án chủ yếu là đất nuôi trồng thủy sản và một ít đất lúa thuộc xã Cẩm Hà, số hộ ảnh hưởng là 38 hộ, 44 thửa. Hiện, công tác kiểm định, đền bù, giải phóng mặt bằng 2 bên sông Cổ Cò đang được triển khai.

Bạn đang đọc bài viết Đà Nẵng - Quảng Nam bắt tay khai thông “con đường tơ lụa” sông Cổ Cò tại chuyên mục Đô thị. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: banbientapmoitruongdothi@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Đô thị