Hà Nội, Thứ Ba Ngày 15/10/2019

Đô thị thiếu không gian công cộng do đâu?

Cẩm Anh, 08:11 14/09/2019

Lãnh đạo Viện Kiến trúc Quốc gia cho rằng, các đô thị thiếu không gian công cộng một phần là chúng ta thiếu kiểm soát quy hoạch chung. Bên cạnh đó, chúng ta thiếu nguồn lực tài chính để thực hiện.

Quy hoạch vẫn là vấn đề trọng yếu!

Đô thị hóa làm thay đổi bộ mặt của các thành phố cũ, mang đến sự hiện đại, đổi mới, nhưng đồng thời cũng là nguyên nhân chính làm mất đi nhiều khu vực không gian công cộng.

Những năm gần đây, ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, hàng loạt nhà cao tầng mọc lên như nấm sau mưa, khiến bộ mặt thành phố hoàn toàn thay đổi. Tuy nhiên, nhà cao tầng thì nhiều đồng nghĩa với việc không gian công cộng ngày càng ít đi.

Thiếu không gian công cộng, vỉa hè trở thành nơi cho nhiều người dân rèn luyện sức khỏe mỗi ngày.

Theo Viện trưởng Viện kiến trúc Quốc gia, ThS. KTS. Đỗ Thanh Tùng, trong quá trình thực hiện các dự án có nhiều đô thị thiếu không gian công cộng do nhà đầu tư đã xin điều chỉnh quy hoạch. Tuy nhiên, lãnh đạo Viện Kiến trúc cho rằng đây chỉ là 1 nguyên nhân thứ yếu, đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu, phân tích chính thức về vấn đề này.

Theo KTS. Đỗ Thanh Tùng, vấn đề quan trọng vẫn là sự nghiên cứu từ khi bắt đầu làm quy hoạch chung, quy hoạch phân khu lớn hơn, chứ không phải vấn đề nằm ở quy hoạch dự án, vì việc tuân thủ quy hoạch là bắt buộc, quy hoạch phải tuân thủ quy hoạch trước, quy hoạch nhỏ tuân thủ quy hoạch to. Thiếu không gian công cộng ở đây xuất phát từ hai vấn đề.

Thứ nhất, đối với những khu vực đô thị hiện hữu là những khu vực đã có đô thị từ trước đây, trong các quy hoạch của các thành phố lớn như Hà Nội và TP. HCM đều nói đến vấn đề sẽ di dời các cơ sở nhà máy, nhà xưởng, một số trường học, bệnh viện ra những dự án mới, khu đô thị mới, dành khu đất đó để phát triển không gian công cộng nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được.

Các cơ sở di dời, phát triển không gian công cộng đem lại hiệu quả xã hội rất tốt nhưng về mặt kinh tế, để di dời có trụ sở mới phải sử dụng tài chính của trụ sở cũ. Có thể bằng đấu giá đất, đấu giá quyền sử dụng đất, vấn đề này rất khó khăn chưa có nguồn tài chính để chúng ta hỗ trợ việc di dời, một trong những nguyên nhân thiếu không gian công cộng là bởi quy hoạch đã có nhưng chưa có khả năng thực hiện”, KTS. Đỗ Thanh Tùng nói.

ThS. KTS. Đỗ Thanh Tùng, Viện trưởng Viện kiến trúc Quốc gia.

Thứ hai, đối với không gian công cộng trong khu đô thị mới liên quan đến tổng thể của quy hoạch, không chỉ của riêng dự án đó. Ví dụ như chúng ta muốn có mặt nước hoặc khu vực quảng trường lớn, nhà văn hóa, cơ sở đào tạo y tế… phải dựa trên cơ sở quy hoạch phân khu, quy hoạch chung chứ ko nằm trong một dự án đô thị cụ thể.

Đô thị cụ thể chỉ giải quyết các vấn đề cơ bản ví dụ như trường mầm non, mẫu giáo, trường tiểu học, phòng khám và những yếu tố thiết yếu như nước, trạm bơm nước, nơi thu gom rác thải… các vấn đề này đã có quy định cụ thể. Việc đánh giá các đô thị thiếu không gian công cộng một phần là chúng ta thiếu kiểm soát quy hoạch chung”, KTS. Đỗ Thanh Tùng cho biết.

Giải pháp nào cho không gian công cộng tại đô thị?

Để có một giải pháp tốt cho các không gian công cộng kể cả các hạ tầng xã hội khác, theo lãnh đạo Viện Kiến trúc điều quan trọng nhất là sau khi thực hiện các quy hoạch cần đánh giá lại các bất cập trong quy hoạch cũ để có những điều chỉnh phù hợp, bởi các quy hoạch chỉ có thời hạn 5 năm, sau 5 năm cần phải được đánh giá lại.

Bên cạnh đó, KTS. Đỗ Thanh Tùng cho rằng, hiện nay chúng ta đang thiếu cơ sở đầu vào rất quan trọng có tính khoa học cao khi lập quy hoạch.

Cụ thể, khi lập quy hoạch cơ bản chỉ đánh giá hiện trạng hạ tầng, cốt cao độ, dân cư, thống kê số nhà… chưa đánh giá vấn đề có tính vô hình hơn như mong muốn, nhu cầu của người dân như thế nào? Trong tổng thể của đô thị thì tính cộng hưởng không gian công cộng như thế nào? Phân bố chức năng công cộng trong một đô thị ra rao? Chúng ta không có đánh giá những điều này trước khi làm quy hoạch.

Phần lớn khi chúng ta làm quy hoạch cũng có dành quỹ đất cho không gian công cộng nhưng đời sống ko chỉ đủ nhà, đủ cửa, đủ đường đi, cuộc sống càng văn minh hiện đại, cần phải đảm bảo sự phát triển về cả văn hóa cộng đồng. Chính vì vậy, các địa phương nên quan tâm vấn đề nghiên cứu tổng thể, cơ sở nghiên cứu là tiền đề rất tốt khi làm điều chỉnh quy hoạch. Từ đó thực hiện được các đồ án quy hoạch bài bản hơn, phù hợp với các vùng miền hơn.

Hiện nay, chúng ta hướng đến xây dựng đô thị ở cả vùng nông thôn vừa có bản sắc, vừa kế thừa truyền thống vừa đáp ứng được những xu hướng của thời đại về kiến trúc, đô thị, cảnh quan thiên nhiên, năng lượng…”, lãnh đạo Viện Kiến trúc chia sẻ.

Loading...
Bạn đang đọc bài viết Đô thị thiếu không gian công cộng do đâu? tại chuyên mục Trật tự đô thị. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0913 385 005 - 0917 681 188 Hoặc email: bandientu.mtdt@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Trật tự đô thị