Hà Nội, Thứ Bảy Ngày 20/07/2019

Tết Thanh Minh của người Dao đỏ như thế nào?

Mtđt, 14:16 05/04/2018

Tết Thanh Minh đã là ngày quan trọng trong đời sống đồng bào Dao đỏ ở Yên Bái. Đây không chỉ là dịp dể con cháu báo hiếu công ơn sinh thành, mà còn để cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.

Từ xa xưa, trong văn hóa dân tộc Trung Hoa đã lưu truyền một câu chuyện: “Chuyện kể rằng, đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công, nước Tấn, gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ có một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi theo vua giúp đỡ mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong hỏi ra mới biết, đem lòng cảm kích vô cùng. Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải nếm bao nhiêu gian truân nguy hiểm.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình làm được việc gì, cũng là cái nghĩa vụ của mình, chớ không có công lao gì đáng nói. Vì vậy về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm.

Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con ông đều chết cháy. Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 Âm lịch hàng năm). Từ đó ngày mùng 3.3 âm lịch hằng năm được coi là ngày tết hàn thực, nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất”.

5

Mâm cúng tổ tiên của người Dao trong ngày lễ.

Tuy rằng có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng ở Việt Nam, ngày tết Thanh Minh đã được “Việt hoá”, trở thành một ngày lễ đặc trưng trong văn hóa Việt. Mỗi địa phương, mỗi vùng miền lại có một phong tục đón tết riêng.

Tết Thanh Minh của đồng bào Dao đỏ thường được tổ chức vào đầu tháng hai, tháng ba Âm lịch. Việc tảo mộ của người Dao đỏ được thực hiện 3 năm một lần hoặc liên tục trong 3 năm, tùy theo điều kiện từng gia đình.

Để chuẩn bị cho lễ tảo mộ, gia đình phải chuẩn bị lễ vật, gồm: Xôi, thịt lợn, hoa quả, tiền giấy (giấy dó), và đặc biệt không thể thiếu gà luộc. Những lễ vật này đều phải do gia chủ tự tay làm. Người Dao đỏ cho rằng như vậy mới thể hiện được tấm lòng của con cháu đối với người đã khuất.

Khi lễ vật đã được bày vào mâm thì thầy cúng cùng các thành viên trong gia đình đem lễ đến đặt trước phần mộ, dùng bộ gõ (đồ cúng) gõ ba gõ để báo vong linh người đã khuất xin cho con cháu sửa sang lại nhà cửa, dọn dẹp cỏ dại, và đắp thêm phần đất lên phía trên mộ. Con cháu đốt một bó nhang cắm quanh phần mộ cho để sưởi ấm cho ông bà.

Sau đó là lễ báo cáo tổ tiên tại gia đình, với một mâm cúng đã chuẩn bị sẵn. Thầy cúng thay măt gia chủ báo cáo và mời tổ tiên về nhận lễ vật của con cháu. Lễ cúng này diễn ra khoảng 30 phút. Khi lễ xong, thầy cúng đốt tiền giấy mời tổ tiên ở lại ăn tết cùng gia đình. Mâm cỗ cúng được dọn xuống, gia đình cùng quây quần, sum họp bên mâm cơm ngày tết.

Tết thanh minh của đồng bào Dao đỏ chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc. Vì vậy mà đồng bào Dao đỏ luôn trân trọng, gìn giữ, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

T/H

Loading...
Bạn đang đọc bài viết Tết Thanh Minh của người Dao đỏ như thế nào? tại chuyên mục Đời sống. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0913 385 005 - 0917 681 188 Hoặc email: bandientu.mtdt@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Đời sống
Trên dưới 10 năm trở lại đây, cùng với nhu cầu của bằng cấp và áp lực của việc làm, đã khiến việc học hành, thi cử trở thành vấn đề nóng, được toàn xã hội quan tâm sâu sắc.