Thứ sáu, 02/12/2022 23:34 (GMT+7)

Kỳ tích khu rừng ngập mặn đẹp nhất Đông Nam Á

MTĐT -  Thứ bảy, 06/05/2017 08:39 (GMT+7)

Theo dõi MTĐT trên

Rừng Cần Giờ là “Khu dự trữ sinh quyển thế giới” ngập mặn đẹp nhất Đông Nam Á…

Trước năm 1975, rừng Cần Giờ là “vùng đất chết” bởi chất khai quang rải xuống. Nhưng nhờ bàn tay, khối óc và quyết tâm của hàng vạn con người với hơn 30 năm tái tạo, khu rừng giờ là lá phổi xanh của thành phố Hồ Chí Minh, là “Khu dự trữ sinh quyển thế giới” ngập mặn đẹp nhất Đông Nam Á. Và nay, rừng đang trả công những hộ dân “liều mình” ra nhận khoán chăm sóc, bảo vệ rừng gần 30 năm trước.

Gian nan

Theo chân các anh kiểm lâm Cần Giờ, chúng tôi tìm đến nhà bà Đinh Thị Hồng (Ba Hồng), năm nay 68 tuổi, ở phân khu 3, tiểu khu 4B, phòng hộ Cần Giờ. Bà là 1 trong trong số hàng vạn thanh niên bỏ tuổi xuân đi tái tạo rừng Cần Giờ những năm 1980. Và sau đó, năm 1990, bà lại là 1 trong số 10 hộ đầu tiên ra Cần Giờ nhận khoán, chăm sóc, giữ rừng.

Trong ngôi nhà xây khang trang giữa rừng, bà Hồng nhớ lại: “Không có bút nào tả hết nỗi cực khổ thời đi trồng rừng. Hồi đó, mỗi chuyến đi từ 10 ngày đến nửa tháng. Tôi nhận rừng, rồi thuê nhân công. Trước khi trồng rừng, việc đầu tiên là dựng chòi. Vì tất cả đều bị ngập khi nước lên nên mọi người phải lấy đất đắp cao, sau đó trải vải nhựa xuống, rồi dựng chòi. Ăn uống kham khổ, sinh hoạt thiếu thốn, mỗi chuyến đi về, kiểu gì cũng vài người bệnh”.

Nói về quyết định dắt đàn con vào rừng sống năm 1990, bà Hồng cho biết: “Tôi đi bởi những cánh rừng này do chính tôi gieo hạt. Nhiều năm sống, ăn ngủ trong rừng, tôi quen rồi. Lúc đó tôi lo nhất là vào đó các con sống ra sao. Nhưng mấy đứa nhỏ động viên, bảo nếu mẹ muốn đi thì tụi con ủng hộ”.

Nhớ những ngày đầu làm “người rừng”, bà Hồng kể tiếp: “Hồi mới vào, cực khổ lắm chú ơi, điện không có, đêm phải đốt đèn dầu, nước ngọt thì phải chèo ghe trên sông Lòng Tàu đi mấy tiếng mới mua được. Hôm nào gặp gió ngược thì đi nửa ngày không đến nơi, sóng hơi lớn chút mà chèo bất cẩn, lật ghe như chơi”.

Cách nhà bà Ba Hồng vài cây số là nhà bà Nguyễn Kim Hoàng (Tư Hoàng), người đã gần trọn đời sống với rừng. Nhìn dáng cao gầy, nước da hồng hào, săn chắc, ít ai nghĩ năm nay bà Tư Hoàng đã 69 tuổi. “Tôi mới thôi hợp đồng giữ rừng cách đây 2 năm. Tôi còn khỏe, vẫn muốn làm tiếp, nhưng mấy ảnh nói tôi già rồi, làm chi cho cực”, bà Tư Hoàng cười bảo.

Bà Tư Hoàng đang trò chuyện cùng PV

Có lần, một người phụ nữ cùng mấy đứa nhỏ lên chặt cây, bà Tư Hoàng bắt được, lúc đầu tính đưa về kiểm lâm, nhưng đứa nhỏ van xin, nói tụi con đói lắm. Xuống dưới xuồng kiểm tra thì thấy 4 – 5 đứa lít nhít mà gạo thì hết, nhìn ứa nước mắt. Bà lên kêu con trai chia nửa khạp gạo, nửa lu nước cho họ. Hỏi ra mới biết, cha tụi nhỏ chết rồi, nhà không có, mấy mẹ con họ chỉ có chiếc xuồng làm nhà, cứ lênh đênh nay đây mai đó.

Hiện bà Hoàng đã “nghỉ hưu”, giao lại hợp đồng chăm sóc 245,7ha rừng cho người con trai thứ 4 là Nguyễn Thành Trung. Anh Trung cho biết, mỗi năm, tiền khoán giữ rừng khoảng 280 triệu. Ngoài ra, anh còn có 2 ao nuôi cá, cuộc sống khá tốt.

Nghe tôi hỏi: “Đàn bà chân yếu tay mềm, làm sao dì ngăn được những người phá rừng?”, bà Tư Hoàng nói: “Lúc đầu cũng sợ lắm. Mình đàn bà, sức yếu. Nhưng nếu không cản thì mình mất rừng. Nghĩ hoài, cuối cùng cũng có cách”.

Đó là mỗi khi thấy họ phá rừng, bà giả bộ hét to “mấy anh kiểm lâm ơi, tụi nó phá ở đây nè”, tụi nó nghe vậy, tưởng kiểm lâm đến nên bỏ chạy. Đấy là với tụi đàn ông.

Còn nhiều trường hợp người nghèo, phụ nữ, mấy đứa nhỏ lên chặt cây về bán mua gạo ăn qua ngày thì bà không sợ, mà còn thương. Không nỡ làm lớn chuyện.

Lộc rừng

Hiện nay, có gần 150 hộ dân và 14 cơ quan, đơn vị nhận khoán chăm sóc, bảo vệ hơn 37 ngàn ha rừng Cần Giờ. Điều đáng mừng là những người được giao rừng đã và đang hưởng lợi từ rừng, việc giữ rừng vì thế càng tốt hơn. Gia đình bà Ba Hồng hiện đang nhận chăm sóc 191ha rừng, mỗi năm được nhà nước trả hơn 220 triệu đồng.

Rừng Cần Giờ hôm nay.

Ngoài ra, anh Trần Minh Tùng, con trai bà Hồng còn nuôi thêm ốc len, mỗi năm cũng thu được hơn trăm triệu. “So với ngày xưa mới vào, thế là tốt lắm rồi chú ạ. Tôi có 3 đứa con, 2 đứa đã tốt nghiệp cao đẳng ở thành phố. Cháu út hiện đang học ở xã Tam Thôn Hiệp, huyện Cần Giờ”, anh Tùng phấn khởi nói.

“Ngày xưa những người ra nhận khoán chăm sóc, bảo vệ rừng Cần Giờ chẳng ai nghĩ sẽ nhận được quyền lợi gì, mà chỉ đơn giản là tinh thần trách nhiệm, tình yêu rừng. Cho nên, họ chấp nhận làm những Robinson, chấp nhận cuộc sống như đi đày. Bây giờ, họ đang giữ tài sản vô giá trong tay. Đây cũng là một bài học cho thấy, giao rừng cho dân là chính xác”, anh Phùng Gia Hưng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Cần Giờ.

Chị Nguyễn Thị Loan ở phân khu 1 bảo vệ hơn 122,6ha rừng do ba chị nhận năm 1992, giao lại, nói: “Tụi em được tập huấn kỹ thuật nuôi ốc nên thu nhập thêm mỗi mùa 4-5 triệu đồng nữa. Còn bảo vệ rừng thì mình tuyên truyền và giám sát các hộ nơi khác đến để họ không chặt phá rừng, chỉ bắt cua, có ghe vào đặt bung thì yêu cầu lỗ lưới không được rộng 2 phân để không bắt cá nhỏ. Chỗ nào điểm nóng, có cây ngon thì theo nước ra đó mình canh giữ rừng”.

Hiện nay, chị Loan còn có thêm thu nhập khác từ việc tổ chức du lịch sinh thái cho du khách. Còn anh Đặng Văn Thành ở phân khu 5, tổ trưởng tổ tự quản 6 hộ nhận khoán 415ha rừng cho biết, các anh thường xuyên được tập huấn về các nội dung như phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, biến đổi khí hậu, hướng dẫn viên văn hóa bản địa…

Một hộ gắn bó lâu đời nhất nhì ở phân khu III là ông Nguyễn Văn Thu, tâm sự: “Gần 30 năm giữ rừng, tôi trở thành “người rừng” luôn rồi. Người rừng không phải là lạc hậu, hay kiểu “ăn lông ở lỗ”, mà là người gắn bó, không thể rời xa rừng. Tôi về thành phố 1 ngày là thấy khó chịu, muốn về với rừng ngay. Rừng bảo vệ mình thì mình phải yêu nó, rừng không phụ lòng người đâu”.

Từ sự gắn bó đến tình yêu rừng còn có một giá trị đặc biệt đối với những hộ giữ rừng, đó là rừng đã giúp họ nuôi dạy con cái, được học hành tới nơi, tới chốn.

Bà Nguyễn Kim Chưởng, hộ giữ rừng phân khu III thẽ thọt: “Từ ngày giữ đất giữ rừng tới giờ thì con cái ăn học ngon hé. Năm 2013, UBND TP.HCM đã quyết định điều chỉnh tăng thêm 100 ngàn đồng tiền công khoán bảo vệ rừng phòng hộ từ 1.156 ngàn đồng lên 1.256 ngàn đồng/ha/năm, tụi tôi mừng lắm”.

Theo TTXVN

Bạn đang đọc bài viết Kỳ tích khu rừng ngập mặn đẹp nhất Đông Nam Á. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Hy vọng từ sự đa dạng sinh học
Trước khi Sapanapro ra đời, những người làm chính sách hay làm du lịch đều không thấy tiềm năng du lịch từ đa dạng sinh học của vùng đất Tả Phìn này.

Tin mới