Hà Nội, Thứ Sáu Ngày 27/11/2020

Hà Nội: Dùng phương án “cũ” để “hồi sinh” sông Tô Lịch

P.G (TH), 09:49 14/11/2019

Hà Nội lấy ý kiến chuyên gia về phương án bơm nước sông Hồng qua hệ thống máy bơm và đường ống áp lực để bổ cập cho hồ Tây và pha loãng làm sạch nước sông Tô Lịch - một ý tưởng có từ gần 40 năm trước.

Theo báo Thanh Niên đưa tin, ngày 13/11, Hà Nội đã họp lấy ý kiến chuyên gia về việc bổ cập nước sông Hồng "cứu" sông Tô Lịch.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Võ Tiến Hùng, Tổng giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội cho biết, đề án lấy nước sông Hồng bổ cập hồ Tây và cải thiện nước sông Tô Lịch do UBND TP.Hà Nội làm chủ đầu tư, Công ty thoát nước Hà Nội và Viện Kỹ thuật tài nguyên nước (Đại học Thủy Lợi) là đơn vị tư vấn.

Sau khi cân nhắc các phương án, đơn vị tư vấn đề xuất thành phố lấy nước từ sông Hồng qua hệ thống máy bơm và đường ống áp lực để bổ cập cho hồ Tây và pha loãng, làm sạch nước sông Tô Lịch.

Thành phố dự tính đặt trạm bơm cố định nằm cách chân cầu Nhật Tân khoảng 600 m về phía hạ lưu. Hệ thống đường ống xả sau máy bơm gồm 4 ống đường kính 600 mm, kết nối vào đường ống chung có đường kính 1.200 mm, dẫn đến bể xử lý nước cạnh công viên nước hồ Tây.

Tổng chiều dài đường ống dẫn nước khoảng 1.960 m, chạy dọc theo ngõ 464 Âu Cơ - Lạc Long Quận vào ngõ 612 Lạc Long Quân đến mương tiêu cạnh hồ Tây, vào bể lắng xử lý phù sa sông Hồng.

Công nhân công ty thoát nước Hà Nội dọn rác trên sông Tô Lịch. Ảnh: Zing.

Mỗi ngày, Hà Nội dự kiến bơm hơn 134.000 m3 nước vào hồ Tây (máy bơm sẽ hoạt động 26 ngày/tháng), khi đạt mực nước cần thiết sẽ cho mở các cửa xả ra sông Tô Lịch. Khái toán kinh phí cho dự án khoảng 150 tỉ đồng.

Trình bày quan điểm về đề án này, ông Tô Anh Tuấn, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch kiến trúc Hà Nội khẳng định nội dung đề án trên không có gì mới, thậm chí, ý tưởng này từng có gần 40 năm trước.

"Giải pháp bổ cập nước hồ Tây và thông qua hồ Tây tạo dòng chảy cho sông Tô Lịch được chuyên gia Liên Xô đề cập lần đầu tiên 1981, trong đồ án quy hoạch tổng thể phát triển Hà Nội", ông Tuấn cho biết.

Những năm sau đó, nhiều nhóm đã đưa ra các đề xuất cho việc cải tạo môi trường hồ Tây và hệ thống sông nội thành Hà Nội như: Lấy nước từ sông Đà cấp bổ sung cho sông Tích, Đáy, Nhuệ phục vụ nông nghiệp và môi trường kết hợp bổ cập nước cho hồ Tây, sông Tô Lịch; lấy nước từ hồ Hoà Bình, tận dụng cao độ mức nước hồ để thông qua hệ thống truyền dẫn tự động chảy bổ cập cho sông, hồ nội thành.

Đầu những năm 2000, Jica đề xuất dùng chính nguồn nước thải của thành phố, đưa về các trạm xử lý cục bộ làm sạch rồi bổ cập cho sông; gần đây nhất là việc thí điểm làm sạch hồ Tây, sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano của Nhật Bản... Nhưng tất cả các đề xuất trên đều không được thực hiện hoặc chưa thành công.

Do đó, ông Tuấn cho rằng, "đề án lần này phải chứng minh được những ưu điểm so với các đề án trước đây về kinh tế, xã hội và môi trường; đồng thời cần tính tới chuyện sau khi hồ Tây, sông Tô Lịch đã được làm sạch thì khai thác thế nào để nâng cao giá trị văn hoá, cảnh quan".

Sơ đồ phương án dẫn nước sông Hồng và hồ Tây. Nguồn: Công ty thoát nước Hà Nội.

Trong khi đó, ông Đồng Minh Sơn, nguyên Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội lại khẳng định, việc dẫn nước để làm loãng nước sông khu vực nội thành và dẫn dòng chảy đã được tính toán trước đây, chẳng hạn như lấy nước vào sông Đáy qua cống Cẩm Đình, cống ở sông Nhuệ.

Nhưng giờ mực nước thấp không tự chảy được nên mới phải tính bổ cập nước bằng hệ thống máy bơm, ông Sơn nói và cho rằng việc bơm bước sông Hồng "cứu" sông Tô Lịch là cần thiết, nhưng về lâu dài thành phố cần có những đề án tổng thể hơn để giải quyết môi trường của sông, hồ trong nội thành.

Nguyên giám đốc Công ty thoát nước Hà Nội Lê Minh Châu cũng cho rằng, suốt 20 năm qua, Hà Nội đã nhiều lần tổ chức hội thảo về chủ đề trên (và cũng với các đại biểu đang tham gia hội thảo hôm nay), nên nếu lần này vẫn không đạt được đồng thuận thì có thể đề án sẽ chẳng bao giờ được thực hiện.

Cũng theo ông Châu, hiện hồ Tây và sông Tô Lịch đòi hỏi cấp thiết phải cải tạo môi trường, vì nếu để vài năm nữa thì sẽ không còn hồ Tây mà chỉ còn đầm, sông Tô Lịch sẽ là dòng chết.

Bàn về giải pháp này, PGS.TS Trần Hồng Côn, giảng viên khoa Hóa, trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho rằng có thể làm được nhưng không phải là căn cơ.

“Tôi không muốn ủng hộ, cũng không thích giải pháp này. Tôi muốn giải pháp triệt để và căn cơ hơn chứ không thể hôm nay thế này, hôm sau thế kia, tốn tiền thuế của dân”, ông Côn nêu quan điểm.

Ông Côn đồng tình với nhiều ý kiến cho rằng phương án này chỉ giống như pha loãng nước thải tại vị trí đó và đẩy chất thải xuống hạ lưu. “Tất cả giải pháp đó như một trò chơi”, ông Côn nói.

Hiến kế làm sạch sông Tô Lịch, PGS.TS Trần Hồng Côn cho rằng, thứ nhất là không xả nước thải vào sông nữa; thứ hai là phải giữ mực nước sông từ 1-1,5m thì lúc đó nó tự làm sạch.

Đồng thời nguồn nước thải ra sông có độ ô nhiễm không vượt quá ngưỡng tự làm sạch của con sông thì tự nhiên sông sẽ sống lại. Khi đó nó có thể trở thành đường giao thông, thành nơi ngắm cảnh.

Hồ Tây và sông Tô Lịch từng là một nhánh của sông Hồng. Tuy nhiên do thay đổi của lịch sử, hiện hồ Tây và sông Tô Lịch không còn kết nối tự nhiên với sông Hồng. Quá trình đô thị hoá và biến đổi khí hậu trong những năm gần đây dẫn đến tình trạng thiếu nước và ô nhiễm nguồn nước hồ Tây, sông Tô Lịch. Hiện nước bổ cập cho hồ Tây, sông Tô Lịch chủ yếu từ nước mưa và nước thải sinh hoạt.
Bạn đang đọc bài viết Hà Nội: Dùng phương án “cũ” để “hồi sinh” sông Tô Lịch tại chuyên mục Nhận định - Phân tích. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: banbientapmoitruongdothi@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Nhận định - Phân tích