Hà Nội, Thứ Năm Ngày 04/06/2020

Ô nhiễm môi trường từ phương tiện thủy ngày càng gia tăng

Tùng Anh, 12:05 19/05/2020

Bộ Giao thông vận tải vừa có văn bản về việc tăng cường công tác bảo vệ môi trường đối với phương tiện thủy và tại cảng, bến thủy nội địa.

Theo đó, phương tiện thủy neo đậu tại cảng, bến thủy phải thực hiện thu gom, lưu giữ, chuyển giao rác thải, chất thải nguy hại (dầu mỡ, cặn dầu, giẻ lau dính dầu…) phát sinh từ hoạt động của phương tiện theo quy định. Cảng, bến thủy bố trí phương tiện tiếp nhận và tổ chức thu gom chất thải phát sinh từ phương tiện thủy, tàu biển neo đậu; có đầy đủ hồ sơ bảo vệ môi trường theo quy định đối với cảng, bến thủy.


Xả trực tiếp ra môi trường

Tình trạng chất thải, rác sinh hoạt từ phương tiện thủy đổ trực tiếp ra sông ngòi lâu nay diễn ra khá phổ biến. Nguyên nhân là do hiện vẫn thiếu các quy định nhằm hạn chế xả thải trực tiếp nguồn nước thải từ tàu ra đường thủy. Việc phương tiện thủy xả rác thải ra sông không chỉ gây ảnh hưởng môi trường mà còn gây cản trở dòng chảy, ảnh hưởng đến vấn đề lưu thông của những phương tiện khác.

Sau mỗi lần tàu chở khách cập cảng thủy Bích Hạ, chị Nguyễn Thị Hòa, chủ, cũng là thuyền viên tàu du lịch Hòa Nguyên tại Khu du lịch hồ thủy điện Hòa Bình (tỉnh Hòa Bình) cũng như các thuyền viên tàu khác đều quét dọn phương tiện sạch sẽ, thu gom túi nilon, vỏ đồ uống, rác thải mà hành khách để lại trên tàu và đưa đến các thùng rác lớn đặt tại cảng. Mỗi tuần khoảng 2 lần, đơn vị vệ sinh môi trường đã ký hợp đồng với cảng lại đưa xe đến thu gom, đưa rác thải về nơi xử lý.

Ông Lê Hồng Sơn, Trưởng đại diện Cảng vụ Đường thủy Hòa Bình cho biết, còn nhiều loại chất thải khác chưa được kiểm soát, gây nguy hại cho môi trường tại khu vực cảng.

Cũng theo ông Sơn, hiện các cảng, bến thủy trong khu vực mới chủ yếu quản lý rác thải dạng rắn từ tàu thuyền, còn chất thải từ phương tiện thủy như: Nước thải sinh hoạt, nước dằn, dầu mỡ từ tàu hay khí thải từ phương tiện chưa được kiểm soát, gây ô nhiễm cho nguồn nước và không khí.

Ông Trần Văn Hiếu (ngụ P.Hóa An, TP.Biên Hòa) ,làm nghề lái ghe chở đá xây dựng nhiều năm cho biết, thời gian gần đây, ghe của ông thường gặp cảnh đang lưu thông thì bánh lái vướng vào các chướng ngại vật từ rác thải trôi tự do trên sông. Đối với ghe chở đá nặng hàng chục tấn đang chạy mà gặp tình trạng này, khiến ông rất khổ sở tìm cách “giải cứu”. Ông phải thuê thợ lặn xuống sâu, mất nhiều thời gian mới có thể giải quyết xong.

“Có những lúc ghe của tôi phải dừng chờ hàng tiếng đồng hồ trên sông, việc này vừa ảnh hưởng đến việc lưu thông của các phương tiện khác, vừa khiến thời gian giao hàng không đảm bảo” ông Hiếu cho biết.

Theo Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, việc chưa kiểm soát được nguồn gây ô nhiễm nước, không khí từ phương tiện thủy cũng là thực trạng phổ biến tại hầu hết các cảng, bến thủy nội địa. Hiện, hầu hết phương tiện đều xả thẳng nước thải, nước dằn phương tiện ra môi trường, gây tác động xấu đến môi trường.

“Hầu hết phương tiện thủy không được trang bị hệ thống xử lý nước thải vệ sinh trên tàu, hoặc có thì cũng không đảm bảo tiêu chuẩn quy định nên đều xả thải thẳng từ phương tiện ra sông, kênh. Nước thải đáng quan tâm nhất là nước làm mát máy, nước dằn và nước thải sinh hoạt của các thuyền viên trên tàu, nước từ hệ thống vệ sinh, nhà bếp trên tàu.

Đối với nước làm mát máy và nước dằn tàu, khi nước được bơm từ sông lên hệ thống làm mát, nước được đi tới các bộ phận làm mát, trong quá trình làm mát nó bị nhiễm dầu mỡ từ các động cơ, bụi bẩn, rỉ sắt, nhiệt độ… sau khi cuốn theo các chất bẩn cũng được thải trực tiếp ra sông”, ông Trương Trọng Doanh, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, môi trường và hợp tác quốc tế Cục Đường thủy nội địa VN cho biết.

Bên cạnh đó, chất thải rắn phát sinh của phương tiện thủy như giẻ lau máy, vệ sinh hầm hàng, rác thải phát sinh từ sinh hoạt của thủy thủ trên tàu như: Thức ăn thừa, túi nilon, vỏ chai lọ, bìa carton, than đá, hàng hóa rời... chưa được kiểm soát, thu gom. Loại chất thải này trực tiếp thải xuống sông sẽ phát tán đi khắp nơi theo dòng chảy gây mất mỹ quan và cũng dần dần thành nguồn ô nhiễm đáng kể đối với nguồn nước sông.

“Hiện, chưa có quy định kiểm soát khí thải, tiếng ồn động cơ từ phương tiện thủy nên tại các nơi tập trung đông phương tiện, các chất thải độc hại có trong khí thải phương tiện thủy như: NOx, CO, HC, SOx cũng là nguồn góp phần gây ô nhiễm môi trường không khí, tăng hiệu ứng nhà kính”, Cục Đường thủy nội địa VN đánh giá.

Hoàn thiện quy định để thay đổi tập quán

Qua khảo sát thực tế gần đây, Cục Đường thủy nội địa VN đánh giá, các phương tiện thủy có trọng tải lớn được đóng mới thời gian gần đây được trang bị thiết bị về thu gom, lưu trữ môi trường tốt hơn. Tuy nhiên, khá phổ biến tình trạng thuyền viên, chủ phương tiện, nhất là phương tiện cá nhân, hộ gia đình chưa ý thức đến việc bảo vệ môi trường.

“Theo khảo sát trong năm 2019 của Cục Đường thủy nội địa VN, đại đa số chất thải rắn phát sinh từ hoạt động ăn uống, sinh hoạt của thuyền viên trên tàu được xả trực tiếp xuống sông. Khi vào những vùng cảng có quy định chặt chẽ về việc thu gom, cấm xả rác xuống sông thì tất cả các phương tiện đều chấp hành nghiêm chỉnh. Tuy nhiên, khu vực cảng áp dụng quy định này còn rất ít, chưa nhiều cảng bố trí thùng để thu gom rác từ phương tiện”.

Dễ nhận thấy nhất là việc xả thải chất thải rắn (rác thải sinh hoạt, nhựa, giẻ, vật dụng thừa...) xuống sông và điều này xuất phát từ tập quán của thuyền viên, người làm việc trên phương tiện thủy.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên do còn thiếu các quy định về thu gom, xử lý chất thải từ phương tiện thủy nên chưa tác động mạnh đến ý thức bảo vệ môi trường của chủ phương tiện, thuyền viên.

Cụ thể, quy chuẩn quốc gia về ngăn ngừa ô nhiễm do phương tiện thủy hiện còn thiếu quy định về trang thiết bị cho việc thu gom, lưu giữ chất thải rắn nguy hại, chất thải từ hệ thống bể phốt vệ sinh trên phương tiện cũng như việc chuyển giao chất thải nguy hại từ phương tiện cho đơn vị chức năng đi xử lý theo đúng yêu cầu của pháp luật về quản lý chất thải nguy hại. Do đó, theo Cục Đường thủy nội địa VN, cần bổ sung quy định này vào quy chuẩn phương tiện để nâng hiệu quả bảo vệ môi trường.

Đề cập vấn đề trên, ông Đỗ Trung Học, Trưởng phòng Tàu sông Cục Đăng kiểm VN cho biết, hiện quy chuẩn kỹ thuật phương tiện thủy nội địa chưa quy định trang bị hệ thống xử lý nước thải từ phương tiện, cũng như chưa kiểm soát khí thải.

“Sắp tới, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ đánh giá, rà soát để sửa đổi, bổ sung những quy định tiêu chuẩn kỹ thuật phương tiện thủy phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường”, ông Học nói.

Thực tế cho thấy, cùng với phương tiện thủy, khá nhiều cảng, bến thủy còn xem nhẹ công tác bảo vệ môi trường, trong đó có việc xử lý chất thải, nước thải có lẫn dầu của phương tiện tại cảng, bến. Vì vậy, ông Lê Hồng Sơn, Trưởng đại diện Cảng vụ Đường thủy Hòa Bình cho rằng, cần sửa đổi, bổ sung hành vi vi phạm về môi trường trong Nghị định 132/2015 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa nâng hiệu quả giám sát, xử lý vi phạm về môi trường tại cảng, bến thủy.

Loading...
Bạn đang đọc bài viết Ô nhiễm môi trường từ phương tiện thủy ngày càng gia tăng tại chuyên mục Nhận định - Phân tích. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 - 0917 681 188 Hoặc email: bandientu.mtdt@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Nhận định - Phân tích