Hà Nội, Thứ Bảy Ngày 16/01/2021

Những vạt rừng chết trong lòng suối

Vũ Khoa, 08:46 24/11/2020

Hệ sinh thái rừng Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) đã và đang bị tàn phá nghiêm trọng vì đổi rừng lấy thủy điện. Tình trạng này vẫn sẽ không dừng lại nếu không nhìn nhận một cách thấu đáo.

LTS: Trong bài viết đề cập đến nội dung Chủ đầu tư thủy điện Sông Giang bất ngờ xin điều chỉnh quy hoạch 2 thủy điện Sông Giang 1 và Sông Giang 2 (Khánh Trung, Khánh Vĩnh, Khánh Hòa), Môi trường và Đô thị Việt Nam điện tử đã đề cập tới một số vấn đề mà chủ đầu tư này cần phải giải trình, tuy nhiên, hiện UBND tỉnh Khánh Hòa chưa có câu trả lời chính thức. Trong thời gian chờ đợi phản hồi của UBND tỉnh Khánh Hòa, chúng tôi xin gửi tới bạn đọc thực trạng rừng bị xâm hại nghiêm trọng đang diễn ra quanh các dự án này.

Đập ngăn nước thủy điện Sông Giang 2.

Triền rừng từ thôn Suối Cá theo lối mòn Sông Giang (cách gọi của người dân địa phương) giờ lác đác vài thân gỗ lớn nhưng giá trị sử dụng thấp, còn lại là những loại thân nhỏ yếu ớt bị bỏ lại sau cuộc giải phóng mặt bằng để làm thủy điện. Thú rừng từ lâu cũng đã mất dấu, ngay chim chóc cũng lặng thinh.

Người dẫn đường tên H. cho PV biết, những năm trước khi có thủy điện Sông Giang 2, quần thể sinh thái thực vậy, động vậy ở đây rất phong phú, có thể kể đến nhiều cây gỗ giá trị cả chục triệu đồng/m2 như Chò, Dổi hay Gõ đỏ.. cùng với các loại thú rừng. “Ngày đó thú chạy qua đường đi không hà!”, anh H. nhớ lại.

Đâu đâu cũng loang lổ vết cắt gọt và rừng những khoảng rừng trống không

Thảm thực vật yếu vì mất tầng vượt tán và tán chính

Dọc quãng đường khoảng 20km lên đến Sông Giang 1, phải chứng kiến những vạt rừng trầy trụa mang đủ vết sẹo hằn sâu, cây ốm ngả nghiêng, nhìn đất Sông Giang rực đỏ lên như thể ai oán dưới bước chân người lạ, PV không khỏi xót xa.

Sông Giang không còn màu xanh như đã có.

Và cây chết ngay trong lòng suối. Nghe thoáng qua thì có vẻ là nghịch lý bởi suối với rừng đã không thể tách rời từ ngàn năm, nhưng đó là lý lẽ của tự nhiên, là khi không bị tàn phá bằng bàn tay con người. Thảm thực vật vốn không còn lành lặn vì mất đi tầng vượt tán và tầng tán chính che chở, nay phải hứng chịu thêm mạch nước khó lường nên không cách nào sống được.

Thảm thực vật thấp tầng chết vì úng nước

Chỉ vào hồ tích nước đập Sông Giang 2, người dẫn đường cho biết đây từng là một con suối, sau đó người ta đắp đập ngăn dòng trữ nước, lòng hồ cũng vậy mà dần dần lan ra, tạo thành hồ rộng như bây giờ. Tất nhiên, khi bắt tay làm thủy điện người ta sẽ tính toán diện tích trữ nước, khối lượng tràn và báo cáo một cách đẹp đẽ. Nhưng giữa rừng, cây chết thì có ai đo đếm được?

Do không được thoát một cách tự nhiên, các eo nước nhỏ ứ đọng bị bẻ dòng, dâng lên những vùng có nền đất thấp gây úng, ngập.. khiến các cây thuộc tầng bụi, tầng thảm cứ vậy mà chết ngạt, cả những cây thuộc tầng tái sinh cũng gần như không có cơ hội sống.

Mất cây lớn, thảm tái sinh cũng không có cơ hội sống, rừng vĩnh viễn không thể phục hồi?

Cảnh tượng tưởng như chỉ thấy ở rừng ngập mặn, thực trạng đáng lo ngại diễn ra quanh thủy điện Sông Giang.

Gọi dòng nước lạ này là “suối nhân tạo” có lẽ cũng chẳng sai, mà ở mỗi con suối tua tủa gốc gỗ quắt queo, chết mục như vậy, diện tích có khi lên đến cả hecta. Lo ngại hơn, số lượng “suối nhân tạo” này có lẽ sẽ không ngừng gia tăng, để con người lấy đất làm thủy điện Sông Giang, rừng Khánh Vĩnh đã phải gánh chịu quá nhiều hậu quả.

Sông Giang 2 mới đi vào hoạt động được khoảng 6 năm đã thể hiện tác hại thấy rõ, Ngược dòng tới Sông Giang 1, nơi màu xanh đã được thay thế bởi những khối bê-tông xám xịt từ lâu nhưng rồi bị “treo” mà theo Chủ đầu tư là cần nghiên cứu lại. Từ điểm cao nhất của công trình, anh H. cho biết nếu dòng nước ở đây cũng bị chặn, khắp Sông Đầu, Sông Hai, Suối La, Đồi Sim rồi cũng lênh láng nước. Những con suối xuyên rừng rồi sẽ lại thành hình..

Thủy điện Sông Giang 1

Một dấu hỏi phải đặt ra là: Sông Giang 1 đã lấy đi cả chục hecta rừng nguyên sinh, nếu một ngày nó đi vào hoạt động sẽ còn bao nhiêu vạn cây tái sinh phải chết úng giữa đại ngàn?

Hậu quả sẽ rất khó lường nếu rừng bị lấy đi mà không được con người trả lại

Sáng 23/11, đoàn khảo sát thực địa gồm các ban – ngành thuộc UBND tỉnh Khánh Hòa do Sở Công thương Chủ trì cũng đã tiến hành các bước kiểm tra, nghe thuyết trình của Chủ đầu tư liên quan đến việc Công ty CP thủy điện Sông Giang có đề xuất điều chỉnh quy hoạch 2 thủy điện Sông Giang 1, Sông Giang 2.

Trong thành phần đoàn thực địa có cả đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở NNPTNN, và mong là lãnh đạo, cán bộ các sở này cũng nhận ra sinh thái rừng Khánh Vĩnh đang bị xâm hại nghiêm trọng như thế nào để cân nhắc báo cáo cặn kẽ về lãnh đạo UBND tỉnh; lãnh đạo các Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ NNPTNT.

Bạn đang đọc bài viết Những vạt rừng chết trong lòng suối tại chuyên mục Tài nguyên. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: banbientapmoitruongdothi@gmail.com
Tin cùng chuyên mục Tài nguyên