Chủ nhật, 29/05/2022 19:39 (GMT+7)

Trái Đất đang chịu hàng loạt sự bóp méo phức tạp

MTĐT -  Thứ sáu, 28/01/2022 09:30 (GMT+7)

Theo nghiên cứu vừa công bố trên GSA Special Paper, tác động qua lại từ lực hấp dẫn của Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng là nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển động của các mảng kiến tạo tại lớp vỏ Trái Đất.

Nhiều nghiên cứu trước đó cho thấy, vỏ Trái Đất không liền lạc mà gồm khoảng 15-20 mảnh lớn nhỏ, liên tục di chuyển, nứt ra và rời xa nhau, hay va chạm vào nhau, chui xuống bên dưới nhau... Sự di chuyển của các mảng kéo theo sự chuyển dịch của các lục địa và đại dương, khiến đất đai Trái Đất nhiều lần bị gom thành siêu lục địa rồi lại tách rời thành nhiều châu lục.

tm-img-alt
Ảnh minh hoạ. ITN

Nguyên nhân dẫn đến kiến tạo mảng vẫn chỉ là một giả định, trong đó giả thuyết được chấp nhận phổ biến là do sự đối lưu của các dòng chảy bên trong lõi Trái Đất. Tuy nhiên nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Anne Hofmeister cho rằng điều đó chưa đủ thuyết phục.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, hành tinh của chúng ta đã vô tình chịu hàng loạt sự bóp méo phức tạp. Vị trí trung tâm thực sự của Trái Đất trong tháng bị dịch chuyển tới 600 km vì quỹ đạo của mặt trăng quanh Trái Đất là hình elip, không phải hình tròn. Điều này có nghĩa Trái Đất liên tục bị nén lại rồi kéo giãn bởi tương tác hấp dẫn với mặt trăng. Bên cạnh đó, áp lực gia tăng khi Trái Đất quay trên trục của nó và hơi dẹt ra chứ không phải một hình cầu hoàn hảo. Nó còn quay quanh Mặt Trời với một "quỹ đạo nhấp nhô" song song với việc tự quay. 

Các tác giả giải thích rằng: Các lớp bên trong ấm, dày và dẻo dai của hành tinh có thể chịu được áp lực này, nhưng thạch quyển mỏng, lạnh và giòn phản ứng bằng cách đứt gãy. Chưa kể chính các tương tác hấp dẫn đã cộng với sức mạnh của những dòng chảy sâu trong lớp lõi ngoài, vậy là các mảng bị rời ra liên tục dịch chuyển.

Nghe có vẻ vấn đề có vẻ nghiêm trọng đối với hành tinh sự sống, nhưng chính các tác động gây ra hoạt động kiến tạo đã góp phần khiến chúng ta tồn tại. Khoa học đã chứng minh, kiến tạo mảng vô cùng quan trọng để cân bằng chu trình carbon và nhiều quá trình tuần hoàn khác trên hành tinh, giữ khí hậu được ổn định và góp phần tạo nên các phản ứng cần thiết để sự sống ra đời, cũng như bảo tồn sự sống đó và thúc đẩy tiến hóa.

Tú Anh (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Trái Đất đang chịu hàng loạt sự bóp méo phức tạp. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Đánh giá an ninh nguồn nước lưu vực sông Đồng Nai
PGS. TS. Nguyễn Trúc Lê cùng các cộng sự tại Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đánh giá an ninh nguồn nước phục vụ xây dựng quy hoạch tài nguyên nước: áp dụng thử nghiệm trên lưu vực sông Đồng Nai”.

Tin mới