Thứ hai, 04/03/2024 16:35 (GMT+7)

WWF: Dự báo trữ lượng cát của ĐBSCL sẽ cạn kiệt trong 12 năm nữa

MTĐT -  Thứ bảy, 30/09/2023 17:10 (GMT+7)

Theo dõi MTĐT trên

Theo WWF - Việt Nam, việc khai thác, bù đắp cát ở Đồng bằng sông Cửu Long chênh lệch cực lớn. Mỗi năm mất đi 35-55 triệu m3, bù đắp chỉ 2-4 triệu m3.

Ngày 29/9, tại Cần Thơ, Cục Quản lý Đê điều và Phòng chống Thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) phối hợp với Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF - Việt Nam) đã công bố kết quả nghiên cứu ngân hàng cát cho Đồng bằng Sông Cửu Long.

Tại buổi công bố, ông Hà Huy Anh, Quản lý Quốc gia Dự án Quản lý cát bền vững ở Đồng bằng Sông Cửu Long của WWF Việt Nam cho biết đây là ngân hàng cát đầu tiên trên thế giới được thực hiện trên quy mô toàn đồng bằng và được khởi động từ tháng 3/2022, gồm các hoạt động khảo sát thực địa, thu thập các dữ liệu trên hai nhánh sông chính là sông Tiền và sông Hậu để ước tính trữ lượng cát hiện có ở Đồng bằng Sông Cửu Long với tầm nhìn 2030-2040.

Ngân hàng cát được xây dựng dựa trên bốn yếu tố gồm lượng cát đổ về Đồng bằng Sông Cửu Long, lượng cát đổ ra biển, lượng cát khai thác trong đồng bằng và trữ lượng cát hiện có ở đáy sông.

Theo ông Hà Huy Anh, Quản lý Dự án Quản lý Cát Bền vững ở Đồng bằng Sông Cửu Long của WWF Việt Nam, để tính được trữ lượng cát, nhóm nghiên cứu đã tiến hành đo khoảng 550km dọc sông Tiền và sông Hậu bằng kỹ thuật đo địa chấn tầng nông, lấy mẫu trầm tích bề mặt đáy sông, dữ liệu địa hình đáy sông, dữ liệu lỗ khoan địa chất do các địa phương cung cấp để kiểm tra độ tin cậy của tính toán.

tm-img-alt
Nguồn cát ở ĐBSCL đang thâm hụt rất lớn khi khai thác gia tăng nhưng lượng cát bồi đắp suy giảm mạnh. Ảnh: Đình Tuyến

Kết quả nghiên cứu cho thấy, đầu nguồn sông Tiền và sông Cổ Chiên có trữ lượng cát cao nhất, tiếp theo là sông Hậu. Trữ lượng cát thấp ở hạ nguồn sông Mekong và sông Hàm Luông.

Tổng trữ lượng cát đo được ước tính khoảng 367-550 triệu m3, đây là lượng cát được tích lũy từ hàng trăm năm qua, có vai trò quan trọng đối với sự ổn định của đồng bằng.

Kết quả sát năm 2022 cũng cho thấy, lượng cát đổ về đồng bằng đã giảm xuống còn 2-4 triệu m3/năm, phần lớn cát bị giữ lại bởi các đập thủy điện ở thượng nguồn.

Theo kết quả nghiên cứu, với tốc độ khai thác cát hiện tại ở Đồng bằng Sông Cửu Long dao động từ 35-55 triệu m3/năm, trữ lượng cát này sẽ hoàn toàn cạn kiệt trước năm 2035.

Vì vậy, cần phải nghiên cứu tìm các nguồn vật liệu thay thế cho các công trình, vừa đảm bảo nhu cầu phát triển, vừa đảm bảo được hệ sinh thái của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long trước tác động của biến đổi khí hậu.

WWF Việt Nam cho rằng, giá trị quan trọng của ngân hàng cát này là cung cấp được một số liệu đáng tin cậy để nghiên cứu phát triển vật liệu thay thế; trong đó, ưu tiên lớn là tìm các nhà phát triển vật liệu thay thế, đồng hành cùng để các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn vốn, tín dụng xanh ở quốc tế cũng như có thể tiếp cận các công nghệ sản xuất các vật liệu thay thế một cách bền vững hơn để bảo vệ môi trường sinh thái.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy có 18 nguồn vật liệu thay thế nguồn cát phục vụ xây dựng; trong đó có 8 loại vật liệu có tiềm năng và có thể sử dụng ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long gồm cát nghiền, tro xỉ, tro bã mía…

Tại buổi công bố, các đại biểu tham dự là các chuyên gia, nhà khoa học, đại điện các địa phương trong vùng cũng nêu những vấn đề về tài nguyên cát ở Đồng bằng Sông Cửu Long, tính xác thực của số liệu được công bố…

Theo nhóm nghiên cứu của WWF Việt Nam, do hạn chế về nguồn lực để thực hiện khoan địa chất dọc theo lòng sông chính nên ước lượng trữ lượng cát của dự án này tập trung vào trữ lượng của lớp cát di động trên toàn bộ lòng chính của sông Tiền và sông Hậu.

Đây là toàn bộ cát có ở bề mặt đáy sông được vận chuyển từ thượng nguồn trong thời gian hàng trăm năm và không có nghĩa là tất cả lượng cát này để khai thác bởi có những khu vực độ dày tầng cát di động có thể tới 5m (có thể khai thác) nhưng có những khu vực chỉ 10-20cm (không thể khai thác).

Trước đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố trữ lượng cát ở Đồng bằng Sông Cửu Long là 120 triệu m3, đủ phục vụ nhu cầu cho các dự án trọng điểm đang triển khai trong vùng.

Cũng theo kết quả khảo sát của WWF Việt Nam, đến cuối năm 2022, toàn khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long có đến 596 vị trí sạt lở bờ sông với chiều dài khoảng 582km và 48 vị trí sạt lở bờ biển với hơn 221km, cùng với đó là 99 điểm sạt lở được phân loại đặc biệt nguy hiểm.

Tình trạng sạt lở đã và đang hưởng đến đời sống kinh tế, xã hội của người dân vùng, đe dọa trực tiếp hệ sinh thái, môi trường tự nhiên.

Phước Nguyên (T/h)

Bạn đang đọc bài viết WWF: Dự báo trữ lượng cát của ĐBSCL sẽ cạn kiệt trong 12 năm nữa. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Tin mới

Những bộ phận bẩn nhất của gà không nên ăn
Thịt gà là món ăn rất phổ biến, giàu dinh dưỡng và được rất nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, không phải bộ phận nào ăn vào cũng tốt, tham khảo bài viết sau đây để biết các bộ phận của gà nên hạn chế ăn nhé.